28 maja w Muzeum Woli otwiera się wystawa „Bez trzymanki. Jak rower zmienia Warszawę”. Mamy przyjemność być partnerem merytorycznym tejże celebracji kultury rowerowej. Pod naszą opiekę trafiła jedna z sal, której ekspozycja będzie się zmieniać w trakcie trwania wystawy. Dziękujemy kuratorom: Konradowi Schillerowi oraz Piotrowi Kubkowskiemu za zaproszenie i możliwość pokazania szerzej, jak widzimy, czujemy i rozumiemy rower. 

Wybór prac na otwarcie, to wartki przelot przez różne wątki i momenty kolarstwa na przestrzeni ostatniego półwiecza. Od gestów na poziomie władzy, budowa toru kolarskiego Orzeł — Nowe Dynasy po oddolnie rodzącą się kulturę ostrego koła. Przez estetyczny terror lat dziewięćdziesiątych po ręcznie drukowane artefakty kultury sitodruku.

Lata 70 xx w. ilustrują trzy fotografie Eligiusza Grabowskiego ukazujące etos sportowy wpisany w modernistyczną tkankę Warszawy. Otwarcie toru kolarskiego Orzeł — Nowe Dynasy, rodeo samochodowe na torze, czy walka zawodników z zimowych zawodach kolarstwa przełajowego z widokiem na nieistniejącą już skocznię narciarską. 

Lata 80-90 xx w. to wybór kilku krótkich filmików z przepsnego repozytorium Archiwum Kolarstwa Polskiego Barta Kuleszy. Amatorskie video pamiątki czasów, gdzie dokonuje się transformacja ustrojowa, która na polu kolarstwa widoczna jest w estetyce kolarskiej stylówki. Gdzie skromne barwy klubów PRL’u zastępują błyszczące trykoty pełne logotypów, które niczym ordery eksplodującej wolnorynkowej gospodarki kapitalistycznej, rozsadzają romantykę amatorskiego zapisu wideo. Tę pracę uruchamia rowerowa prądnica. Coś na kształt trenażera, który osoby chcące zobaczyć projekcję wideo włączają pracą własnych nóg. 

Lata 2000 to szpyrchówki, które ze swej kolekcji użyczył Radzoi! To mikro utwory graficzne, które są nieodłącznym elementem organizowanych wówczas przez środowiska kurierów rowerowych alleycaty. Czyli wyścigi miejskie w otwartym ruchu drogowym. Osoby uczestniczące niezależnie od wyniku, otrzymywały takie małe papierowe i zafoliowane trofeum, które potem wtykało się między szprych roweru. Te mikro artefakty będą eksponowana na rowerowym stoliku kawowym. 

Lata 10. xxi w ilustrujemy Tour de Rower Zinem, oddolną publikacją, która jest efektem pracy zespołowej, która jest fundamentem kolarstwa. Bez drużyny nie pojedziesz. Tour de Rower Zine, to publikacja w której partycypuje prawie 30. osób artystycznych i w sposób graficzny opowiadają o tym czym dla nich rower jest lub może być. Publikacja wydana w technice ręcznego sitodruku na spadach drukarskich. 

W cyklograficznym peletonie udział wzięli: Lista artystów: 5ive, Bartek Adamczak, Siostry Borowe, Oner Brems, Piotrek Chuchla, Duchamp, Egon Fietke, Es_t, Justyna Frąckiewicz, Beat Gipp, Maurycy Gomulicki, Joanka Grochocka, Hakobo, Marta Ignerska, Agnieszka Kosobucka [fot. Jerzy Fudali], Marta Kwiatek, Leszek, Martiszu Ludvikez, Pepe, Joanna Piaścik, Paweł Gromada, Raspazjan, Resko, Paweł Ryżko, Ania Światłowska, Tind, Tour de Vinyl, Valery Virag & Tośka, Łukasz Zembaty, Zrazik.

<Tour de rower ZINE /> to publikacja wykonana w całości ręcznie w technice sitodruku na papierach recyklingowych, tzw. spadach drukarskich w nakładzie kilkudziesięciu egzemplarzy".
<Tour de rower ZINE /> to produkcja wykonana siłą naszych/waszych rąk, które przeciskały farby przez kolejne szablony sitodrukowe na papier. Szyta grubymi nićmi.
<Tour de rower ZINE /> to nasz ukłon dla roweru, sitodruku i miasta.

Lata 20 xxi wieku, to mural Marii Mencwel, który niczym rowerowe pnącze, a może galimatias pomysłów na wycieczki wije się po ścinach stając się spoiwem dla tych wszystkich prac. Autorka opiera swą kompozycję na tzw. baranku czyli kolarskiej kierownicy, która pokryta specjalną owijką jest już kolarskim dziełem sztuki. Maria jednak pozwala kierownicy rozjechać się po ścianie, niczym w nieskrępowanej wolnej od reżimu codzienności jeździe via bezkres podróży. Praca miała premierę w galerii TOR, która jest artywistycznym przyczółkiem Inicjatywy Nowe Dynasy, która walczy o odrestaurowanie terenu toru oraz otwarcie całego terenu dla Warszawy. 

Ostatnim elementem ekspozycji jest rowerek dziecięcy Di Bob od Bogdana Madejaka, który przez byłego kolarza został uposażony w iście profesjonalny szpej kolarski. Korbę z pomiarem mocy, wpinanymi pedałami czy karbonowym mostkiem. Z finałem w postaci efektownie piętrzącej się ku górze wygiętej „rurze” sterowej w autorskim malowaniu. Tak unikatowe połączenie rowerka dziecięcego, na którym rozpoczynamy przygodę z rowerem z turbo profesjonalnym sprzętem jest idealną ilustracją, jak pojemnym i inkluzywnym urządzeniem jest rower. 

A to tylko piętro minus jeden wystawy, co na dwóch pozostałych piętrach przygotowali dla Was: Konrad Schiller oraz Piotr Kubkowski, musicie przekonać się sami. Zapowiedź wystawy przeczytacie tutaj. 

Serdecznie zapraszamy na wernisaż i na całą wystawę!
✤ Wernisaż: 28.05, godz. 18:00
✤ Wystawa: 29.05.2026 – 02.07.2027

Muzeum Woli, oddział Muzeum Warszawy
ul. Srebrna 12

Kuratorzy Piotr Kubkowski, Konrad Schiller

Konsultacje merytoryczne Łukasz Kubacki, Kseniya Homel

Współpraca Henryk Kwiatek, Łukasz Kubacki, Kseniya Homel, NextBike – operator Veturilo, Antymateria, Urvis Bikes, Maria Mencwel, Michał Mańkowski, Muzeum Sportu i Turystyki, Kuchnia Konfliktu, Towarzystwo Krajoznawcze „Krajobraz”, Zarząd Dróg Miejskich Urzędu m.st. Warszawa, Marek Smyk (Zielone Mazowsze)

Produkcja Michał Tański

Projekt architektoniczny i opracowanie graficzne Studio Robot: Krzysztof Czajka i Łukasz Wysoczyński

System typograficzny wystaw Muzeum Warszawy Anna Światłowska

Program towarzyszący Konrad Schiller, Piotr Kubkowski, Henryk Kwiatek, Klaudia Jaraszek, Piotr Brama

Ciśnij!!!